Galicia e a Rexión Norte de Portugal impulsan a posta en marcha da primeira rede transfronteiriza de atención integral oncolóxica. A Consellería de Sanidade e o principal centro oncolóxico portugués, o IPO Porto, desenvolverán ao longo de tres anos o ao Proxecto Equio, cun investimento de 1,96 M € cofinanciado con fondos europeos.
A través do Servizo Galego de Saúde e da Axencia Galega de Coñecemento en Saúde
(ACIS), Galicia asume o liderado deste proxecto innovador, aliñado co Plan europeo de loita contra o cancro e enmarcado no Programa de cooperación Interreg España-Portugal (POCTEP) 2021-2027.
O obxectivo central é garantir o acceso equitativo a unha atención oncolóxica de calidade mediante a promoción da integración de servizos sanitarios, diagnósticos e tratamentos innovadores para dous tipos de cancro, o de pulmón e o colorrectal, no territorio da Eurorrexión Galicia-Norte de Portugal.

Equio achega un valor significativo en termos europeos ao abordar directamente os obxectivos estratéxicos do Plan europeo de loita contra o cancro, especialmente en canto á equidade, a calidade da atención e a medicina personalizada.
Trátase dun modelo pioneiro para a cooperación transfronteiriza en saúde, ofrecendo solucións concretas ás barreiras administrativas, clínicas e regulamentarias que a miúdo limitan o acceso equitativo a terapias innovadoras contra o cancro.
O proxecto Equio prevé catro liñas de traballo, unha delas orientada ao desenvolvemento de protocolos e vías clínicas comúns para o cancro de pulmón e colorrectal nos centros que participan no proxecto, coa finalidade de optimizar a atención oncolóxica en Galicia e norte de Portugal mediante a estandarización e mellora de protocolos asistenciais en ambos os tipos de cancro.
Con ese obxectivo, constituirase un grupo de expertos para cada tipo de tumor, de pulmón e colorrectal, con profesionais de ambos os países. Estes grupos definirán os estándares para todo o proceso asistencial —diagnóstico, tratamento e seguimento— e establecerán indicadores de calidade e resultados en saúde que permitan monitorizar, avaliar e comparar cara á mellora continúa na atención oncolóxica.
A segunda liña de traballo de Equio sentará as bases para a creación dun comité
molecular de tumores transfronteirizo, centrado nun diagnóstico molecular para casos de tumores avanzados, así como a consolidación de procedementos que permitan a participación de pacientes de ambos os países en ensaios clínicos con terapias innovadoras. Nesa liña, deseñarase e poñerase en marcha un proxecto piloto común para realizar unha análise molecular avanzada destinado aos pacientes con cancro avanzado metastático sen alternativa terapéutica nos protocolos habituais, estimando chegar a unhas 500 persoas en tres anos.
Xunto ao anterior, Equio mellorará a formación continua en oncoloxía dos profesionais sanitarios da Eurorrexión, impulsando a transferencia de coñecemento, o manexo de tecnoloxías emerxentes e a educación da cidadanía afectada polo cancro. Procúrase construír unha comunidade profesional sólida, con visión transfronteiriza e preparada para implementar novos modelos de atención centrados no paciente. Para iso, crearase un campus de formación en oncoloxía para a rexión transfronteiriza, que ofrecerá capacitación continua ao persoal sanitario sobre os últimos avances en diagnóstico, tratamentos e uso das vías clínicas. Incluirá formación en plataformas dixitais con cursos en liña e presenciais, intercambios entre hospitais e módulos especializados en novas tecnoloxías.
Por outra banda, enfocado no paciente e as súas familias, desenvolveranse programas centrados en tratamentos personalizados e coidados paliativos. Crearase material accesible e ofreceranse sesións formativas que fomenten a participación do paciente e melloren as capacidades dos coidadores. Tamén se facilitará o acceso a información sobre servizos e dereitos para garantir que a cidadanía coñeza as opcións terapéuticas e diagnósticas que ofrece esta rede transfronteiriza.
Finalmente, Equio buscará iniciar a planificación estratéxica dunha rede transfronteiriza integral de centros de atención ao cancro equitativa, coordinada e accesible para pacientes con patoloxías complexas. Elaborárase un inventario de recursos para identificar necesidades e definirase un modelo de gobernanza común no marco da rede europea de centros de referencia en oncoloxía (CCCNetwork).